Սուրբ Աստվածածնի Պահպանությունը․ ընթերցում «Պեմպտուսիա»-ից
Բարեպաշտական պատմություն «Պեմպտուսիա»-ից՝ պահպանված մեր բլոգի սկզբնական հրապարակումից։
«Սուրբ Պահպանություն» բառերն իսկ մեր հիշողության մեջ արթնացնում են բազմաթիվ հրաշալի դեպքեր, որոնք վկայում են Սուրբ Աստվածածնի մայրական սիրո, վտանգի պահին նրա հովանավորության և կյանքի դժվարություններում նրա օգնության մասին։
Տոնի հաստատման պատմությունը
Ինչպե՞ս է հաստատվել հոկտեմբերի 1-ի այս տոնը։ Եկեղեցական ավանդությունը այն կապում է Կոստանդնուպոլսի Վլախեռնայի եկեղեցում տեղի ունեցած ուշագրավ դեպքի հետ։ Տաճարի հարավային կողմում մի մատուռ կար, որտեղ արծաթե պահարանում պահվում էր Աստվածածնի հանդերձը։
X դարի սկզբին, մի գիշեր, երբ տաճարում գիշերային հսկում էր կատարվում, այնտեղ եկավ նաև սուրբ Անդրեասը։ Նա հայտնի է որպես հանուն Քրիստոսի խենթ համարվող սուրբ․ մարդկանցից իր սրբությունը թաքցնելու համար իրեն անմիտ էր ձևացնում։ Նրան ուղեկցում էր երիտասարդ Եպիփանը, որին այս պատմությունը կապում է հետագայում Կոստանդնուպոլսի պատրիարք դարձած անձի հետ։
Կեսգիշերի մոտ երանելի Անդրեասը տեսավ Սուրբ Աստվածածնին՝ գետնից վեր բարձրացած, գլխավոր դռնով տաճար մտնելիս և դեպի խորան գնալիս։ Նա շատ բարձրահասակ էր երևում և շրջապատված էր սպիտակազգեստ հրեշտակների ու սրբերի լուսավոր շքախմբով։ Նրա աջ և ձախ կողմերում Հովհաննես Մկրտիչն ու Հովհաննես Աստվածաբանն էին։ Ուղեկիցներից ոմանք առաջ էին գնում, մյուսները՝ հետևում՝ օրհներգեր և հոգևոր երգեր երգելով։
Երբ Աստվածածինն իր ուղեկիցների հետ հասավ տաճարի կենտրոնի ամբիոնին, Անդրեասը հարցրեց Եպիփանին․ «Տեսնո՞ւմ ես Սուրբ Մորը և աշխարհի Տիրուհուն»։ Երիտասարդը պատասխանեց․ «Այո՛, պատվելի հայր»։
Աղոթքը և տարածված քողը
Աստվածածինը ծնկի իջավ և երկար աղոթեց։ Արցունքներով դիմում էր իր Որդուն՝ աշխարհի փրկության համար։ Այնուհետև մտավ խորան և աղոթեց գիշերային հսկմանը մասնակցող հավատացյալների համար։
Աղոթքն ավարտելուց հետո նա հարգալից շարժումով գլխից հանեց իր փայլուն մաֆորիոնը՝ այն հանդերձը, որը սրբապատկերներում ծածկում է նրա գլուխն ու մարմինը։ Իր սուրբ ձեռքերով այն որպես հովանի տարածեց հավաքված ժողովրդի վրա։ Անդրեասն ու Եպիփանը երկար ժամանակ տեսնում էին աստվածային լույս արձակող այդ քողը։ Քանի դեռ Աստվածածինը տեսանելի էր, հանդերձը նույնպես փայլում էր։ Երբ նա սկսեց երկինք բարձրանալ, քողն աստիճանաբար հավաքվեց և անհետացավ։
Այս դեպքը և սուրբ հանդերձի հետ կապված հրաշքները, ըստ ավանդության, հիմք դարձան Սուրբ Պահպանության տոնի հաստատման համար։ Այն հիշեցնում է այն պաշտպանությունը, որ Աստվածածինը տալիս է իրեն հավատքով դիմողներին։
Մայրական հովանավորությունը հավատացյալների կյանքում
Պատմության մեջ հիշատակվում է նաև մեկ այլ հրաշք։ Երբ թշնամու նավերը ծովից շրջապատել էին Կոստանդնուպոլիսը, պատրիարքը Վլախեռնայի տաճարից վերցրեց Աստվածածնի սուրբ հանդերձը և ընկղմեց ջրի մեջ։ Ուժեղ փոթորիկ բարձրացավ, բազմաթիվ նավեր խորտակվեցին, իսկ մնացածները նահանջեցին։
Ավելի նոր ժամանակներից՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հույն զինվորների պատմություններում, հիշատակվում են խրամատների վերևում Աստվածածնի երևումները՝ նրանց թշնամու ռումբերից պաշտպանելիս։ Տեքստը նաև հրավիրում է հիշելու այն պահերը, երբ մենք կամ մեր հարազատները նրա օգնությունն ենք զգացել վտանգների և կարիքի մեջ։
Ահա թե ինչու քրիստոնյաները յուրաքանչյուր ցավի, դժվարության և վտանգի ժամանակ վստահությամբ դիմում են իրենց սիրող Մորը։ Նրա տոնին երախտագիտությամբ գալիս ենք եկեղեցի՝ հետևելով օրհներգի կոչին։
Եկե՛ք բարեպաշտությամբ պատվենք Տիրոջ Մոր սուրբ հովանին, որն ապահով պահպանում է հավատացյալներին և մայրական հոգատարությամբ ազատում մեզ նեղություններից ու վշտերից։
Եվ խնդրենք նրան մեկ այլ օրհներգի՝ այստեղ իմաստով փոխանցված խոսքերով․
Ծածկի՛ր մեզ, բոլորի Տիրուհի և Թագուհի, քո հովանավորության զորավոր շնորհով և փրկի՛ր վտանգներից ու ծանր հանգամանքներից նրանց, ովքեր քեզ բարեպաշտությամբ պատվում են։
Թող Սուրբ Աստվածածնի հովանավորությունը ծածկի, պահպանի և պաշտպանի բոլորիս ու խաղաղություն պարգևի աշխարհին։ Ամեն։
