წმინდა საფარველი !! ვკითხულობთ „პემპტუსიაში“

მხოლოდ ეს ორი სიტყვა, „წმინდა საფარველი“, ჩვენს მეხსიერებაში აღძრავს უამრავ სასწაულებრივ მოვლენას, რომლებიც მოწმობს ჩვენი ყოვლადწმინდა დედის დედობრივ სიყვარულზე, იმ საფარველსა და მფარველობაზე, რომელსაც იგი გვთავაზობს განსაცდელების ჟამს, და მის დაუძლეველ შემწეობაზე ჩვენი ცხოვრებისეული სიძნელეების დროს.

მაგრამ როგორ დაწესდა ეს დღესასწაული 1-ელ ოქტომბერს? ისტორიული ფაქტი, რომელმაც ეს განაპირობა, მეტად შთამბეჭდავია.

კონსტანტინოპოლში, ვლაქერნის ტაძრის სამხრეთ მხარეს, არსებობდა ეგვტერი, სადაც ვერცხლის კიდობანში ინახებოდა ღვთისმშობლის კვართი. მე-10 საუკუნის დასაწყისში, ერთ ღამეს, როცა ვლაქერნის ტაძარში ღამისთევა აღესრულებოდა, წმინდა ანდრიაც მივიდა, რათა მონაწილეობა მიეღო მასში. წმინდა ანდრია ცნობილია როგორც „ქრისტეს მიერ სალოსი“, რადგან თავისი სიწმინდის ადამიანთაგან დასამალად სულელად მოაჩვენებდა თავს. იმ ღამეს ვლაქერნის ტაძარში მას ახლდა ახალგაზრდა ეპიფანე, რომელიც მოგვიანებით კონსტანტინოპოლის პატრიარქი გახდა. შუაღამისას ნეტარმა ანდრიამ უცებ იხილა ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, რომელიც ჰაერში მოფრინავდა, შევიდა ტაძრის მთავარი კარიბჭით და წმინდა საკურთხევლისკენ გაემართა. იგი ძალიან ამაღლებული ჩანდა და თან ახლდა თეთრმოსილი ანგელოზებისა და წმინდანების ბრწყინვალე საპატიო კორტეჟი. მათ შორის გამოირჩეოდნენ პატიოსანი წინამორბედი და იოანე ღვთისმეტყველი, რომლებიც ღვთისმშობელს მარჯვნივ და მარცხნივ ედგნენ. თეთრმოსილთაგან ზოგი წინ მიუძღოდა, ზოგიც უკან მისდევდა და ჰიმნებსა და სულიერ საგალობლებს გალობდნენ.

როდესაც ღვთისმშობელი თავის ამალასთან ერთად მიუახლოვდა ამბიონს, რომელიც ტაძრის ცენტრში იყო, ღირსმა ანდრიამ თავის თანმხლებ ეპიფანეს უთხრა:

- ხედავ სამყაროს დედოფალსა და ღვთისმშობელ დედას?

- დიახ, პატიოსანო მამაო, - უპასუხა ახალგაზრდამ.

იმავდროულად, ღვთისმშობელი მუხლებზე დაეცა და დიდხანს ლოცულობდა. იგი თავის ძეს სამყაროს ხსნას ევედრებოდა და თავის წმინდა სახეს ცრემლებით ალბობდა. ვედრების შემდეგ იგი წმინდა საკურთხეველში შევიდა, სადაც ლოცულობდა მორწმუნეებისთვის, რომლებიც ღამისთევაზე იყვნენ.

როდესაც ღვთისმშობელმა თავისი ვედრება დაასრულა, თავიდან მოიხსნა თავისი ბრწყინვალე მაფორია (წითელი სამოსი, რომელსაც ხატებზე ღვთისმშობლის თავისა და სხეულის საფარად ვხედავთ), მოწიწებით გაშალა და, რადგან დიდი იყო, თავისი ყოვლადწმინდა ხელებით საფარველივით გადააფარა მორწმუნეებს. მათ ორივემ დიდხანს იხილეს ის ასე გადაფენილი, რომელიც ქარვის მსგავსად საღვთო დიდებას ასხივებდა. სანამ იქ ქალბატონი ღვთისმშობელი ჩანდა, ჩანდა მაფორიაც, რომელიც ბრწყინავდა. როდესაც ღვთისმშობელი ზეცად ამაღლება დაიწყო, კვართიც თანდათან შეიკუმშა და გაქრა.

ამ მოვლენამ, ისევე როგორც ღვთისმშობლის წმინდა კვართთან დაკავშირებულმა სასწაულებმა, საფუძველი ჩაუყარა წმინდა საფარველის დღესასწაულს, ანუ იმ მფარველობას, რომელსაც ღვთისმშობელი ანიჭებს ყველას, ვინც რწმენით მოუხმობს მის მადლს.

უამრავია ღვთისმშობლის წმინდა საფარველის სასწაული. მოთხრობილია, რომ როდესაც ოდესღაც კონსტანტინოპოლი ზღვიდან მტრის ხომალდებით იყო ალყაშემორტყმული, პატრიარქმა ვლაქერნის ტაძრიდან აიღო ღვთისმშობლის წმინდა კვართი, წყალში ჩაასველა და მაშინვე დიდი შტორმი ატყდა, რის შედეგადაც მტრის მრავალი ხომალდი ჩაიძირა, ხოლო დარჩენილები პანიკაში ჩავარდნილნი გაიქცნენ.

ახალ დროში, მეორე მსოფლიო ომის დროს, ბერძენი ჯარისკაცები არაერთხელ ხედავდნენ თხრილების თავზე ღვთისმშობლის სახეს, რომელიც მათ მტრის ბომბებისგან იცავდა.

მაგრამ რამდენჯერ არ გვიხილავს თითოეულ ჩვენგანს ღვთისმშობლის საფარველი, რომელიც სხვადასხვა საფრთხისა და საჭიროებისგან იცავდა ჩვენს ახლობლებს ან თუნდაც ჩვენს თავს!

ამიტომაც ქრისტიანები ნდობით, ყოველ საფრთხეში, ყოველ ტკივილსა და საჭიროებაში მივრბივართ ჩვენი ღვთისმშობლის საფარველთან. ჩვენს მოსიყვარულე დედასთან. და მის დღესასწაულზე, მადლიერებით აღსავსენი მივეშურებით ტაძრებში, რათა მადლობა შევწიროთ მას, როგორც ამას ჰიმნოგრაფი მოგვიწოდებს:

მოდით, მოწიწებით პატივი მივაგოთ
უფლის დედის წმინდა საფარველს,
რომელიც მორწმუნეებს უსაფრთხოდ იცავს,
და დედობრივად გვიხსნის განსაცდელებისა და მწუხარებისგან.

და ვევედროთ ჩვენს ყოვლადწმინდას ჰიმნოგრაფის სიტყვებით:

დაგვიფარე, დედოფალო ყოვლისა მპყრობელო,
შენი საფარველის ძლიერი მადლით,
და იხსენი განსაცდელთა და მწუხარებათაგან
შენი პატივისმცემელი მორწმუნენი.

დაე, ჩვენი ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის წმინდა საფარველმა დაგვიფაროს, დაგვიცვას, გვიხსნას ყველა ჩვენგანი და მშვიდობა მიჰმადლოს სამყაროს. ამინ.